Skip to main content
Online

Machteloze militairen

Een stad op de rand van omvallen

In Deventer was sinds maart 1672 uit alle macht aan verbetering van de vestingwerken gewerkt. Het had een godsvermogen gekost. Om vrij schootsveld te hebben waren de meeste gebouwen en bomen rondom de stad verwijderd. Maar op orde was de verwaarloosde verdediging nog lang niet. Bovendien stond de IJssel en daarmee de grachten gevaarlijk laag, waardoor deze vrij eenvoudig over te steken waren. De situatie was uiterst zorgwekkend.

Een plattegrond van Deventer met titel Originaelle uyt Beeldinge vande stadt Deventer ghewonnen door syne exelensie den bisschop van Munster den julius 1672, Gasper Bouttats (1625-1703) (1672) (Collectie Museum De Waag)
Een plattegrond van Deventer met titel Originaelle uyt Beeldinge vande stadt Deventer ghewonnen door syne exelensie den bisschop van Munster den julius 1672, Gasper Bouttats (1625-1703) (1672) (Collectie Museum De Waag)

De Deventer verdediging bestond uit soldaten, eigen burgers en Hollandse boeren. Hun commandant Stecke kon geen echte vuist maken, want de stadsbestuurders hadden het laatste woord én de stadssleutels.

Mortiergranaat met ontstekingsdeel, IJsselvondst 2018 (17e eeuw) (Collectie Museum De Waag)
Mortiergranaat met ontstekingsdeel, IJsselvondst 2018 (17e eeuw) (Collectie Museum De Waag)

Op 20 juni 1672 deed Hendrick de Sandra, de majoor van het regiment cavalerie, een uitval via de Noordenbergpoort om de vijandelijke beschietingen van de stad te verstoren. De honderd ruiters kregen onvoldoende steun van de tweehonderd voetsoldaten, waardoor de uitval op niets uitliep. Het optreden van De Sandra leidde na het vertrek van de vijandelijke troepen mede tot zijn aanstelling tot gouverneur of ritmeester van de stad.

Familieportret met Hendrick de Sandra, Margaretha Tortarolis en Anne Maria de Sandra vergezeld door twee pages, mogelijk door Jan Mijtens (c.1650 – 1660) (Collectie Vereniging De Waag).
Familieportret met Hendrick de Sandra, Margaretha Tortarolis en Anne Maria de Sandra vergezeld door twee pages, mogelijk door Jan Mijtens (c.1650 – 1660) (Collectie Vereniging De Waag)